Janusz Zajdel - ojciec polskiej fantastykiJanusz A. Zajdel urodził się w 1938 roku w Warszawie.
Z zawodu był fizykiem, w trakcie swojej kariery zawodowej opublikował wiele prac naukowych i popularnonaukowych. Jego przygoda z fantastyką zaczęła się od artykułu w Młodym Techniku. Artykuł "Pomysły braci Zajdel" inspirowany przez pomysły młodego Zajdla przekształcił się później w trwającą wiele lat rubrykę "Pomysły dziwne, zwariowane i takie sobie". Swój debiut literacki odbył również w Młodym Techniku. W nr 10/1961 ukazało się opowiadanie Tau Wieloryba. Przez kolejne lata pisarz opublikował wiele opowiadań i nowel, w pierwszym okresie swojej twórczości tworząc głównie w klasycznym stylu SF. Pisał więc o lotach kosmicznych, maszynach, wynalazkach i kontaktach z obcymi cywilizacjami.
Wydany w roku 1980 "Cylinder van Troffa" był pierwszą powieścią socjologiczno-polityczną w dorobku Zajdla. Kolejne jego powieści podejmowały tą samą tematykę. Pisarz przedstawiał cywilizacje rządzone totalitarnie, społeczeństwa znajdujące się pod kontrolą "Wielkiego Brata". Pokazywał reakcje ludzi oplątanych nieżyciowymi przepisami i krępującym systemem społecznym. Przedstawiał próby stworzenia utopijnych, idealnych społeczeństw poprzez odgórne nakazy i klęskę tych prób. Wszystko to przypominało czytelnikom czasy realnego socjalizmu i ich własne zmagania z głupotą i arogancją władzy jak również z propagandą, kłamstwem i karierowiczostwem. Z tego powodu jego powieści uznawane były przez wielu czytelników za powieści polityczne w fantastycznym kamuflażu. Przykładami tego nurtu są powieści: "Limes inferior", czy "Cała prawda o planecie Ksi". Dzięki nim i wielu innym wybitnym dziełom z pogranicza SF i nurtu socjologiczno-politycznego Zajdel został uznany za lidera polskiej fantastyki pierwszej połowy lat osiemdziesiątych.
Działalność Zajdla stanowiła inspirację dla wielu pisarzy młodszego pokolenia i zrodziła cały nurt fantastyki socjologicznej w Polsce (np. Maciej Parowski, Marek Oramus, Andrzej Krzepkowski). Jego utwory były przekładane na wiele językowi. W roku 1973 dostał odznakę Magnum Trophaeum za wieloletnią współpracę z Młodym Technikiem. W roku 1980 został laureatem nagrody Ministra Kultury i Sztuki za powieść "Cylinder van Troffa". W roku 1984 otrzymał Złotą Sepulkę za "Wyjście z cienia". Zajdel zmarł w roku 1985 na raka płuc i pośmiertnie otrzymał Nagrodę Fandomu Polskiego SFINKS za powieść "Paradyzja". Od 1986 roku nagroda ta nazwana została jego imieniem. Wręcza ją tradycyjnie wdowa po pisarzu, Jadwiga Zajdel.
Bibliografia:
Zbiory opowiadań:
- Jad mantezji (Nasza Księgarnia 1965)
- Przejście przez lustro (Iskry 1975)
- Iluzyt (Nasza Księgarnia 1976)
- Feniks (Nasza Księgarnia 1981)
- Ogon diabła (KAW 1982)
Wydane pośmiertnie:
- Dokąd jedzie ten tramwaj (KiW 1988)
- Wyższe racje (Wydawnictwo Poznańskie 1988)
- List pożegnalny (zawiera m.in. konspekty niedokończonych powieści) (Alfa 1989)
Powieści:
- Lalande 21185 (Nasza Księgarnia 1966)
- Prawo do powrotu (Nasza Księgarnia 1975)
- Cylinder van Troffa (Czytelnik 1980)
- Limes inferior (Iskry 1982)
- Wyjście z cienia (Czytelnik 1983)
- Cała prawda o planecie Ksi (KAW 1983)
- Paradyzja (Iskry 1984).
przeczytaj także recenzję książki "Cała prawda o planecie Ksi"
Część informacji opublikowana na podstawie: Wikipedii
JR